وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ
من نخستين كسى مىباشم كه ايمان آوردم كه تو براى مثل من ديده نمىشوى .
بدان كه ، ادراك حقيقى است تشكيكپذير داراى مراتب متفاوت در شدّت و ضعف ، و هر مرتبهاى از مراتبش داراى اسم خاصّ و شرائط مخصوص است ، تا آن مرتبه حاصل شود .
مثلا ( ادراك زيد ) كه يك تصوّر جزئى است شامل مراتبى است ، مرتبهء اوّل ادراك با چشم است كه رؤيت ناميده مىشود ، و مرتبهء ديگر آن ادراك با خيال است كه تخيّل ناميده مىشود و مرتبهء ديگر آن ادراك با چشم مثالى در خواب است كه رؤيا نام دارد و مرتبهء ديگر ادراك آن با چشم مثالى است به سبب كشف صورى در عالم مثال كه كشف صورى و شهود ناميده مىشود .
و همهء اين مراتب ادراك انسانى شخص است به نحوى كه كسى نمىتواند بگويد كه در يكى از اين مراتب شخص زيد درك نشده است و فرق و برترى بين اين ادراكات بديهى و وجدانى است .
زيرا كه ادراك خيال از ضعيفترين انواع ادراك است ، و قوىترين آن ادراك به رؤيت و ادراك به شهود با چشم مثالى است و چنان كه ادراك با چشم رؤيت ناميده مىشود ، همچنين ادراك كشفى نيز رؤيت ناميده مىشود ، چنان كه واضح است .
اين كلام در تصوّرات و ادراكات جزئى بود و همچنين است مطلب در تصديقات و ادراكات كلّى .
زيرا حكم به اين كه امير در شهر است گاهى به صورت