خداوند بر دلهاى اهل اين قريهها مهر نهاده تا ايمان نياورند با ظهور و روشن شدن حقّ بر دلهاى همهء كافرين مهر مىنهد .
وَ ما وَجَدْنا لِأَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ
زيرا ، اكثر آنان را در عهد و پيمانشان ثابت و پايدار نيافتيم .
بهمنزله علت مهر نهادن است ، و مراد از عهد عبارت از عهد با نبىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلم يا ولىّ است و به عبارت ديگر آن عقد اسلام است يا ايمان . يا اين كه مقصود از عهد فعليّتى است كه از عقد بيعت حاصل است ، يعنى عهد نبستند يا عهد بستند و آن را باطل كردند ، و اين منافات ندارد با آنچه كه در اخبار وارد شده است ، از تفسير عهد ، به وفاى به عهدى كه در عالم ذرّ حاصل شده است زيرا مقصود از وفاى به عهد در عالم ذرّ قبول نبوّت يا ولايت است .
وَ إِنْ وَجَدْنا أَكْثَرَهُمْ لَفاسِقِينَ
ولى اكثر آنها را فاسق و بدكار يافتيم . يعنى از حكومت عقل خارج بودند ، زيرا كه فسق عبارت از خروج از تحت حكم خداست ، خواه بر زبان نبىّ خارجى باشد يا باطنى و بعد از تفسير عهد به آنچه كه ذكر شد ، بهتر اين است كه به خروج از حكومت نبىّ باطنى تفسير شود تا موافق آنچه كه در تفسير قول خدا : ( فما كانوا ليؤمنوا بما كذبوا من قبل ) گذشت ، باشد .
ترجمه و تفسير آيات 112 - 103
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 103 تا 112 ]
ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسى بِآياتِنا إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلائِهِ فَظَلَمُوا بِها فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ ( 103 ) وَ قالَ مُوسى