بدينگونه كه كجى دين شعيب و اختلال راه او را اظهار مىكردند چنان كه اين كار رسم و عادت مردم از قديم و جديد بوده و هست و مخصوصا در زمان ما ، يا اينكه مقصود نهى آنها از نشستن در طرق نفوس مانند شيطان و بستن راه آنها از رفتن به سوى خدا و خلفاى او مىباشد .
وَ تَصُدُّونَ
عطف است بر
تُوعِدُونَ
، و جلوگيرى مىكنيد .
عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِهِ
از اينكه ايمان به خدا بياورند ، يعنى كسى كه يقين به خدا پيدا كرده است او را از راه خدا كه قبول ولايت با بيعت خاصّ است باز مىداريد .
وَ تَبْغُونَها عِوَجاً
يعنى براى راه خدا كجى و اعوجاج طلب مىكنيد تا آن را بر مردم ظاهر سازيد و آنها را از راه خدا بازداريد . يا اينكه راه خدا را از ناحيهء اعوجاج و كجى مىخواهيد ، يا اينكه آن را مىخواهيد در حالى كه كج باشد ، يعنى اگر كجى باشد آن را طلب مىكنيد و اگر مستقيم و راست باشد ، نمىپذيريد . و اين بدان جهت است كه خود شما كج هستيد .
وَ اذْكُرُوا إِذْ كُنْتُمْ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمْ
پس از آنكه آنها را امر و نهى به ضدّ فعلشان كرد نعمت خدا را بر آنها يادآورى كرد از قبيل بركت در نسل يا در مال تا شدّت غضب آنها را بشكند و آمادهء قبول نصيحت گردند بدين گونه كه نعمت و شكر آن به يادشان بيايد .
وَ انْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ
نعمت را كه اثر