چيزى كم و كسر نكنيد . يا تأكيد ايفاء كيل و ميزان است بنابراين كه مقصود از اشياء پيمانهها و موزونها ( چيزهاى وزن شده ) باشد ، يا اينكه مقصود از پيمانه و موزون مطلق اشياء است بنابراين كه كيل و ميزان تعميم داده شود .
زيرا كه هيچ چيز جسمانى نيست مگر اينكه تحديد در آن ممكن باشد يا تعميم بعد از تخصيص است بنابراين كه مقصود از مكيل ( پيمانه ) و موزون چيزى باشد كه با آلت مخصوص اندازه گيرى مىشود يا اينكه با توجّه به جملات سابق ، مقصود گسترش سخن است نسبت به كيفيّت معاشرت ، بنابراين كه مقصود از ( بخس الناس أشياءهم ) گرفتن زيادتر از حقّ از آنها باشد .
و ممكن است مقصود تخصيص بعد از تعميم باشد بنابراين كه كيل و وزن تعميم داده شود تا اينكه اعم از معامله با مردم و معامله با خدا باشد . و شامل همهء چيزها بشود و بخس ( كمفروشى ) نيز به مردم تخصيص داده شود ، يا اينكه بين آن دو نسبت عموم و خصوص من وجه است . « 1 » بنابراين كه كيل و ميزان مخصوص چيزى باشد كه با آن دو اندازه گيرى مىشود خواه معامله با خدا باشد يا با مردم ، و اشياء
هامش
( 1 ) عموم و خصوص من وجه دو مفهوم كلّى است كه يكى از آنها شامل ديگرى مىشود ولى ديگرى شامل اوّلى نيست مانند ( هر گردويى گرد است ولى هر گردى گردو نيست ) در اينجا كيل و ميزان امرى كلّى است كه شامل امور مربوط به انسان و غير انسان است ولى ( بخس ) فقط به انسان اختصاص دارد .