نمىشود
إِلَّا نَكِداً
مگر به مقدار اندك كه نفع آن هيچ است .
كَذلِكَ نُصَرِّفُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ
يعنى شكرگزار نعمتهاى ظاهرى و باطنى ما باشند ، اگر آيات ما به صورت بادهاى مختلف و ابتلاها و نقمتها باشد ، زيرا گردانيدن اين آيات براى كسى است كه بداند آنها نعمت هستند ، نه براى كسى است كه آنها را نقمت ببيند و شكر نكند بلكه به سبب آن كفر بورزد ، كه البتّه كفر و كفران او هدف و غايت خدا نيست بلكه آن بالعرض بر فعل خداوند مترتّب مىشود .
( لازمهء بذل نعمت شكر آن است ، كه غايت و هدف از نعمت است و كفر نعمت جنبهء عرضى دارد و اصل نيست ) نقل شده است كه عمرو بن عاص به حسين بن على عليهما السّلام گفت :
چگونه است كه ريش شما بيشتر از ريش ما است ؟
پس امام اين آيه را خواند . و امثال اين تفسير براى آيات دلالت مىكند بر اينكه جائز است آن را تعميم داد به هر چيزى كه ممكن است حقيقتا يا مجازا آيات بر آن صادق باشد .
لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ
پس از آنكه آفرينش و تربيت و تدبير و بازگشت را با تمثيل ذكر كرد ارسال رسل را ياد آورى نمود تا آن را هميشه به ياد داشته باشند و رسالت بشر را غريب نشمارند ، و داستان آنها با ملّتهايشان و آنچه را كه به آنها گفته ، و آنچه كه در حق اقراركننده و منكر انجام گرفت همه را ذكر كرد تا براى مؤمنين دلدارى و براى منكرين تكذيب و