صورت نازله رحمت كلّى مىباشد .
حَتَّى إِذا أَقَلَّتْ سَحاباً ثِقالًا سُقْناهُ
تا اينكه ابرها بارهاى سنگين آب را بردارند و آن را پخش كنند .
و جمع آوردن وصف ( كلمهء ثقال ) و مفرد آوردن ضمير در
سُقْناهُ
به اعتبار معنى جنس و لفظ آن است .
لِبَلَدٍ مَيِّتٍ
سوى آن بلد ( شهر يا سرزمين ) يا براى آبيارى آن ، يا براى زنده كردن آن شهر مرده .
فَأَنْزَلْنا بِهِ الْماءَ
به وسيلهء ابر آب فروفرستاديم ، و اگر ضمير ( ه ) در كلمهء ( به ) به ( بلد ) برگردد ، باء به معنى ( فى ) مىباشد و معنى جمله چنين مىشود در آن شهر باران فروفرستاديم .
فَأَخْرَجْنا بِهِ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ
به وسيلهء آب ، يا ابر ، در سرزمينهاى مختلف انواع ميوهها را پديدار كرديم .
كَذلِكَ
يعنى همانطور كه مىبينيد از نشر بادها و حمل ابرها و فرستادن آن به شهر مرده و زنده كردن آن شهر به سبب حصول ميوهها .
نُخْرِجُ الْمَوْتى
مردگان را از حيات حيوانى يا از حيات حقيقى انسانى خارج مىسازيم و اين خروج به وسيلهء نشر بادهاى مختلف و فرستادن باران رحمت ، با آماده كردن بادهاى مختلف از قبيل استحالهها و انقلابها و انتقالات و بلاها و آزمايشها ، و تهييج و تحريك شهوتها ، و ايذاء حاصل از خشمها ، و وسوسهء شياطين جنّ و انس ، و اذيّت آن كسانى كه با آنها عهد و پيمان بستيم ، طبق اين گفتهها :