سررسند و جانشان را بگيرند به اين كه روح آنان قبض مىشود ، اين عبارت حال از فاعل يا از مفعول يا از هر دو است ، يا اين كه مستأنف است جواب سؤال مقدّر ، يا اين كه آن جواب ( اذا ) است . و قول خدا : ( قالوا ) حال است يا مستأنف ، يا عطف است بر ( جاءتهم ) يا بر ( يتوفّونهم ) يعنى فرستادگان از باب سرزنش و ملامت آنان گفتند :
قالُوا
. . .
كُنْتُمْ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ
آنچه جز خداوند فرا مىخوانديد كجايند ؟
بدين گونه كه از جانشينان و مظاهر و لوى خدا اعراض كرديد ، و غير آنها از مظاهر قهر خدا و ياران دشمنان خدا را فرا خوانديد . منظور كسانى است كه در مقابل اوصياى پيامبران ادّعاى خلافت كردند
( قالُوا ضَلُّوا عَنَّا )
در پاسخ گفتند : از نزد ما گم شدند و اين گفته از آن جهت بود كه چون آنها از اصحاب خيال و كثرات بودند ، و از جهت حدود و تعيّنات آن پيشوايان خود را مىخواندند ، اينك كه در حين محاسبه و ظهور وحدت قرار دارند چون حدّ و تعيّن باقى نمىماند متوجّه مىشوند كه در آن دعوت جهت وحدت و ولايت را پوشيده مىداشتند .
قالُوا ضَلُّوا عَنَّا وَ شَهِدُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كانُوا كافِرِينَ
و بر عليه خودشان شهادت مىدهند كه آنها به وجههء قلب و ولايت كافر بودهاند .
ترجمه و تفسير آيات 41 - 38
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 38 تا 41 ]
قالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ فِي النَّارِ كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا