لحاكم ) يعنى آنچه كه عين و مطلب آن يا وقت مناسب اداى آن ، يا شنوندهء آن يا موافقت آن را با حاكم نمىدانيد .
و چون ائمّهء جور با آن محرّمات متحقّق مىشوند و آن محرّمات براى آنها ذاتى است تفسير آيه ، به ائمّهء جور صحيح مىشود ، و در بعضى از اخبار ، تفسير به سلاطين از بنى اميّه و ساير واليان جور شده است .
و از امام صادق عليه السّلام « 1 » نقل شده است كه قرآن داراى ظاهر و باطن است ، پس جميع آنچه كه در قرآن خدا حرام شده محرّمات ظاهر است و باطن آن محرّمات ائمّهء جور است و جميع آنچه كه خداوند در قرآن حلال كرده ظاهر است و باطن آن حلالها ، ائمّهء حقّ است .
و سرّ مطلب همان چيزى كه ما گفتيم كه تحقّق و جوهرهء ائمّهء جور ، به وسيلهء جميع محرّمات است ، و ائمّهء حقّ كسانى هستند كه تحقّق و جوهرهء آنان با جميع محلّلات است .
و از امام صادق عليه السّلام « 2 » در بيان
أَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ
است : از دو خصلت بر حذر باش كه در آن دو هلاك شد كسى كه به آن مهلكه رسيد يكى اين كه مبادا با رأى خودت فتوى بدهى و ديگر اين كه به آنچه كه نمىدانى به بيان آن خود را ملزم گردانى .
و در روايت ديگرى است : كه نبايستى نسبت باطل به خدا
هامش
( 1 ) تفسير صافى ج 2 ص 194 . تفسير البرهان ج 2 ص 13
( 2 ) الكافى ج 10 ص 374 - تفسير الصّافى ج 2 ص 194 . الخصال ج 66 ص 52