سوى قلب توجيهش مىكند .
و شرح صدر براى كفر عبارت از كمال استعداد سينه است براى قبول آنچه كه بر آن وارد مىشود از چيزهائى كه به سوى شيطان و خواستهاى آن توجيهش مىكند .
و ارادهء خدا در مورد هدايت و گمراهى مسبوق به حسن اختيار و استعداد عبد است ، يا سوء استعداد و اختيار او ، پس جبرى در بين نيست چنان كه تفويض نيست ، و تحقيق اين مطلب در سوره بقره در قول خدا
وَ لكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يُرِيدُ
گذشت .
و شرح صدر براى اسلام عبارت از توجّه نفس است به قلب و انصراف آن از جهت دنيا .
وقتى كه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله سؤال شد ، آيا اين امر علامتى دارد كه با آن شناخته و معلوم شود ؟
فرمود : بلى ، علامت آن بازگشت به سراى جاودانگى :
بيرون شدن از سراى غرور و استعداد و آمادگى براى مرگ قبل از نزول مرگ است .
ضَيِّقاً حَرَجاً
كسى را كه خدا بخواهد گمراه سازد سينهاش از قبول چيزى كه بايد به سمت قلب آن را توجيه كند تنگ و سخت قرار مىدهد و ( ضيق ) آن است كه منفذى براى آن باقى مانده است و ( حرج ) كه به كسره حاء خوانده شده آنست كه هيچ منفذى در آن نباشد ، چنان كه در خبر بدين گونه وارد شده است .