گر بگيرد خون ، جهان را مال مال * كى خورد مرد خدا الّا حلال
إِنْ كُنْتُمْ بِآياتِهِ مُؤْمِنِينَ
اگر به آيات او مؤمن هستيد و بزرگترين آيات محمّد صلّى اللّه عليه و آله و على عليه السّلام است ، و آن شرط تهييجى براى نفى حرج از فعلى است كه اسم خدا بر آن برده شده است ، و اينكه نبايد به قول اصحاب تخمين و ظنّ اعتنا كرد يا مقيّد به مباح بودن چيزى است كه اسم خدا بر آن برده شده است .
وَ ما لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ
چه فايدهاى براى شما در اين است كه از آنچه كه اسم خدا بر آن برده شده است نخوريد .
وَ قَدْ
درحالىكه خداوند آن را براى شما حلال ساخته است .
فَصَّلَ لَكُمْ ما حَرَّمَ عَلَيْكُمْ
خداوند به تفصيل بيان كرد آنچه را كه بر شما ذاتا حرام است كه در اوّل سورهء مائده در آيهء تحريم دم و ميته ( تا آخر آيه ) گذشت .
و همچنين بر شما بيان كرد آنچه را كه حرام عرضى است از قبيل صيد در حين احرام ، و آنچه كه اسم خدا بر آن برده نشده و آنچه كه اسم غير خدا بر آن ذكر شده است ، و لفظ « فصّل » به صورت معلوم و « حرّم » به صورت مجهول خوانده شده ، و هر دو معلوم و هر دو مجهول نيز خوانده شده است .
إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ
مگر اينكه بر آن ناچار باشيد ، اين عبارت استثناست از ضمير مستتر در « حرّم » يا از ضميرى كه بعد از آن مقدّر