نه فرزند او بوده است ، بلكه همه مخلوق او هستند .
وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
پس احتياجى به فرزند و وكيل در استعلام حال بعضى اشياء ندارد .
ذلِكُمُ
يعنى آنكه داراى اوصاف ذكر شده است از قول خدا :
إِنَّ اللَّهَ فالِقُ الْحَبِّ . . . .
تا اينجا . و آوردن اسم اشارهء بعيد كه به كسى كه موصوف به آن اوصاف است اشاره مىكند ، براى تعليم و براى حضور آن اوصاف در ذهن است و نيز براى اشاره به علّت انّيّت خداى تعالى به طريق برهان ( ان ) است ، و تكرار براى جايگزين شدن در ذهنهاست .
اللَّهُ
يعنى آنچه كه « اللّه » ناميده مىشود و بر زبانهاى شما دور مىزند ، و آن كه به اين اوصاف موصوف است يك حقيقت وجودى است ، پس آنچه كه « اللّه » ناميده مىشود حقيقتى است ثابت و تحقّق يافته .
رَبُّكُمْ
اشاره به قيّوميّت و ربوبيّت خداست ، و مخصوص به نوع انسان مىباشد .
اللَّهُ رَبُّكُمْ لا إِلهَ
نفى شريك براى خداست در خدا بودن .
هُوَ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ
نفى دوّمى از خداى تعالى است ، زيرا هر چيزى كه شىء ناميده مىشود مخلوق خداى تعالى و به سبب وجود خداست كه موجوديّت يافته است ، و چون وجود يكى است پس وجود ديگرى را نمىتوان تصوّر كرد .
فَاعْبُدُوهُ
يعنى پس از آنكه انيّت و ربوبيّت ثابت شد و