منافقين امّت است ، كه در اقوال و افعالشان ريا مىكنند و طهارت و پاكى را با گفتار به خودشان نسبت مىدهند ، و رياضتها و اعمال طاقت فرسا را از جانب خود انجام مىدهند و بدينوسيله مىخواهند بر اقرانشان در كمال ، تفوّق و برترى پيدا كنند .
از اين گفتار ، چون اين توهّم پيش مىآيد كه عمل فايده و اثرى در پاكيزه كردن نفس ندارد و هر كس را كه خدا بخواهد تزكيه مىكند و هر كه را كه نخواهد تزكيه نمىكند . اين توهّم را چنين رفع نمود كه فرمود :
وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا
يعنى اجر عملكننده را كم نمىكند و هرگاه عمل طبق وجه خودش واقع شود او را عقوبت نمىكند ، و عقوبت عاصى را زيادتر از اندازه نمىكند .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 50 ]
انْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ كَفى بِهِ إِثْماً مُبِيناً ( 50 )
ترجمه :
بنگر چگونه بر خدا دروغ مىبندند ، همين افتراى به خدا گناهى آشكار ( بر پليدى نفس و هلاك آنان ) است .
تفسير :
انْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ
در اينكه نسبت طهارت را به خودشان مىدهند ، يا با فعل خود تحصيل طهارت مىكنند به گمان اينكه در فعل آنان رضايت و اذن خداست . و چون افتراى بر خداى تعالى ، كه در تزكيهء نمائى نفسهايشان مندرج است براى هر بيننده و درك كنندهاى ؛ ظاهر و واضح نيست لفظ « انظر » آورد كه بر تأمّل و چگونگى عمل و سختى در ادراك دلالت دارد به خلاف زهد نمائى و ايمان آنها به بت و طاغوت كه آن را هر بيننده مىبيند .
وَ كَفى بِهِ إِثْماً مُبِيناً
و همين ، خود ، كافى است كه گناهى آشكار باشد .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 51 ]
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ يَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلاً ( 51 )