است كه در اين صورت نماز شما خالص نمىشود ، و نيز منظور اين است كه به نماز حقيقى كه اذكار قلبى و اذكار مثالى مىباشد مانند مشايخ نزديك نشويد ، و نيز به قلوب و عقولتان كه همان نزديككنندهء شما به خدا و نماز شماست نزديك نشويد ، اگر براى شما قلب و عقلى هست كه اين موضوع را درك كند . و در حالى كه جنب هستيد به نمازهاى حقيقى كه جانشينان خدا در روى زمين هستند نزديك نشويد ، يعنى در حالى كه شما آلوده به پليدىهاى شهوات و غضبهاى نفوس هستيد و در حالتى كه در تبعات و عقبات آن شهوتها فرورفتهايد . اين نزديك نشدنها براى اين است كه نمازها را با آلودگى و پليدى نفوستان آلوده نكنيد .
إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ
( به مسجدها نزديك نشويد ) مگر آنكه مسافر باشيد ، بطور مطلق در مسجد صورى ، يا به شرط تيمّم جهت دخول در نماز قالبى يا به شرط تيمّم معنوى ( از وساوس و پليدهاى نفس ) براى دخول در نمازهاى معنوى .
حَتَّى تَغْتَسِلُوا
مگر اينكه غسل كنيد ، بدين گونه كه بدنهايتان را در آب فروبريد تا پليدى و نجاستهاى ظاهر بدنهايتان را از بخارهاى پست گنديدهء غليظ كه در پوست شما حاصل شده است زائل كنيد ، تا منفذهاى بدن كه موجب راحتى ارواح حيوانى شما است و بسته شده است ، باز شود . زيرا اگر آن نجاستها و بخارها بر بدنهاى شما باقى بماند احتمال اين است كه به مرضهاى متعدّد مبتلا شويد ، پس غسل براى آن است كه تا اينكه شما از اين شستشوى ظاهرى متنبّه شويد و به لزوم شستشوى نفسهايتان از پليدىهاى رذائل با آب توبه و بازگشت به پروردگارتان منتقل شويد ، پس نفسهايتان را در آب طهور فروبريد ، آبى كه از چشمهء ولايت تكوينى و تكليفى بر شما جارى مىشود .
وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى
پس از آنكه تعميم مستى از اخبار دانسته شد ، تعميم جنابت آسان مىشود ، و پس از تعميم جنابت ، تعميم