را ، يا آنچه مالك آنها هستيد يعنى اگر ترسيديد كه در حقّ زن آزاد كوتاهى ورزيد به كنيزان خود اكتفا كنيد .
ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا
اين نزديكتر ( بهتر ) است ، تا از حقّ رو گردان نشويد يا مقصود اين است كه عيال را زياد نكنيد كه در نتيجه به حرج افتيد و عسر و حرج و سختى پيش آيد . كه در خبر است : كمى عيال يكى از مواردى است كه موجب خرسندى است .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 4 ]
وَ آتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً ( 4 )
ترجمه :
و مهر زنان را در كمال رضايت و طيب خاطر به آنها بپردازيد ، پس اگر چيزى از مهر خود را از روى رضا و خشنودى به شما بخشيدند ، برخوردار شويد كه برايتان حلال و گوارا خواهد بود .
تفسير :
وَ آتُوا النِّساءَ
و به همسران
صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً
مهرهاى آنان را با طيب خاطر بپردازيد اين آيه تحريض و تقويت روحيّه مردان است ، زيرا پس گرفتن عطيّه و بخشش در نهايت زشتى است و اين بيشتر خطاب به اولياى نكاح است ، چون آنها مهر زن را براى خودشان مىگرفتند ، چنان كه اكنون در بين بعضى از عربها و بعضى كردها مرسوم است .
پس معنى آيه چنين است : اى اولياى نكاح ، مهر زنان را به خودشان بدهيد ، كه آن هديّهاى است براى زنان ، و مال شما نيست كه آن را بگيريد .
فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْساً
يعنى اگر مقدارى از مهر خود را با رغبت به شما دادند
فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً
آن را به گوارائى بخوريد .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 5 ]
وَ لا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِياماً وَ ارْزُقُوهُمْ فِيها وَ اكْسُوهُمْ وَ قُولُوا لَهُمْ قَوْلاً مَعْرُوفاً ( 5 )