[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 37 ]
الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ يَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً ( 37 )
ترجمه :
آن گروه از يهود و نصارى كه بخل مىورزند و مردم را به بخل و اميدوارند و آنچه را كه خدا از فضل خود به آنها از آيات و احكام آسمانى بخشيده است ، كتمان مىكنند . ( البتّه به كيفر كفر خود خواهند رسيد ) و ما براى كافران عذابى خواركننده مهيّا داشتهايم .
تفسير :
الَّذِينَ يَبْخَلُونَ
صفت يا بدل است « 1 » از
مَنْ كانَ مُخْتالًا
يا بدل از
مُخْتالًا
، يا عطف « 2 » بيان براى يكى از آن دو است ، يا خبر مبتداى محذوف ، يا مبتدا و خبرش محذوف است ، يا مفعول فعل محذوف است .
تحقيق معنى بخل و تقتير و تبذير
بخل ، خصلت و عادتى است كه انسان را از خارج كردن آنچه كه در تحت اختيار او است ، منع مىكند و از آن دست برنمىدارد ؛ خواه از حقوق الهى باشد ، مانند زكات و خمس و يا حقوق خلقى باشد مانند نفقههاى واجب و ديونى كه وقتش رسيده و چنان كه ذكر شد اداى آن واجب شده است . يا حقوق مستحبّ است مانند زكات و ساير صدقات مستحبّ و كارهاى معروف و مورد پسند مانند انفاقهاى مستحبّ براى خودش و عيال و خويشان و همسايگانش .
ازاينرو از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله وارد شده است « 3 » : كسى كه زكات واجب مالش را ادا كند ، و مالى را كه براى انفاق جدا كرده است ، به اهلش
هامش
( 1 ) اگر بدل از مختالا باشد يعنى آن فخرفروشى كه بخل ورزد و امر به بخل كند و . . .
( 2 ) اگر عطف بيان باشد يعنى متكبّر بخيل است .
( 3 ) تفسير الصّافى : ج 1 / ص 450 ، الفقيه : ج 2 / ص 62 / ح 1714