انتقام كشد . خدا مقتدر است و از همه انتقام تواند كشيد .
تفسير :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ
از امام صادق ( ع ) « 1 » است هرگاه احرام بستى از كشتن هر جنبندهاى پرهيز كن مگر افعى و عقرب و موش و ذكر وجه هر يك و تفصيل مطلب موكول به فقه است ، و « حرم » جمع حرام بمعنى محرم است يا جمع « حرم » به كسر حاء و سكون راء ، يا جمع « حريم » به معنى محرم به حجّ يا عمره است ، و به معنى داخل در حرم است ، و هر دو وجه لفظا و معنا صحيح است .
وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ
در اخبار زيادى آمده است كه مقصود از « ذوا عدل » صاحب عدالت است و آن عدل الهى است از رسول صلّى اللّه عليه و آله و امام ، و اينكه ذوا عدل گفتهاند اشتباهى است از نويسندگان و تلفّظ صحيح كتاب آن ذو عدل است بدون الف ، و چون در شريعت الهى قياس جائز نيست اين كلمه ذو عدل است به صورت مفرد و ذو عدل يعنى صاحب عدل مختصّ به حاكم الهى است تا اينكه باب قياس را به كلّى ببندد اگر چنين نبود قائل به جواز قياس ، مىتوانست در جواز قياسش به اين آيه تمسّك كند .
هَدْياً بالِغَ الْكَعْبَةِ
كيفيّت رسيدن هدى به كعبه موكول به فقه است .
أَوْ كَفَّارَةٌ طَعامُ مَساكِينَ أَوْ عَدْلُ ذلِكَ صِياماً
چنان كه در فقه تفصيل داده شده است .
لِيَذُوقَ وَبالَ أَمْرِهِ
يعنى سنگينى هتك حرمت حرم را حسّ كند .
عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ
يعنى آنچه كه قبل از زمان حكم به حرمت صيد باشد .
وَ مَنْ عادَ فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقامٍ
از امام صادق « 2 » ( ع )
هامش
( 1 ) تفسير الصافى 2 : ص 87 - الكافى 4 : ص 363 / ح 2
( 2 ) تفسير الصافى 2 : ص 89 - تفسير البرهان 1 : ص 503 / ح 7