است از قبيل نفقه و پوشاك و مسكن و قسامه « 1 » ، وجود دارد ،
فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ ، وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِكُمْ
پس بايد با كنيزان با ايمان نكاح كنيد ، و به ظاهر ايمان اكتفا كنيد زيرا كه خداوند به اسرار آگاه است ، چه بسا كنيزى كه در ايمان برتر از آزاد باشد . و كنيز به حسب معاش و خرج بر شما سبكتر است .
بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ
يعنى در نسبت به آدم ( ع ) و اسلام همه مانند هم هستيد
فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ
و بايد به اذن صاحبانشان با آنها نكاح كنيد ، و بدون اذن زنا مىشود .
وَ آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَناتٍ
يعنى به زنان عفيف مهرشان را به نيكى دهيد ، اگر
غَيْرَ مُسافِحاتٍ
زنا كار نباشند .
وَ لا مُتَّخِذاتِ أَخْدانٍ
و دوستانى پنهانى نداشته باشند .
فَإِذا أُحْصِنَّ
چون به سبب تزويج به همسرى در آمدند .
فَإِنْ أَتَيْنَ بِفاحِشَةٍ
اگر زنا كردند .
فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ ما عَلَى الْمُحْصَناتِ مِنَ الْعَذابِ
نصف عذاب زنان آزاد پارسا بر آنهاست . بر طبق آيه بندگان و كنيزان را به اندازه نصف حدّ زنان آزاد حدّ مىزنند ، پس اگر برگشتند تا هشت مرتبه حدّ آنها به همان ترتيب خواهد بود و در مرتبهء هشتم است كه ديگر كشته مىشوند .
و از امام باقر ( ع ) است « 2 » : اينكه در مرتبهء هشتم كشته مىشود براى اين است كه خداوند به او رحم كرده است كه بردگى و حدّ زنان آزاد را يك جا قرار دهد ( كه از نظر حقوق برده باشد ولى از نظر جزا آزاد ) .
هامش
( 1 ) توضيح قسامه در پاورقى صفحات پيش ذكر شد .
( 2 ) تفسير الصّافى : ج 1 / ص 442 و تفسير القمى : ج 1 / ص 136 .