ترجمه :
و در تورات بر بنى اسرائيل حكم كرديم كه نفس را در مقابل نفس قصاص كنند و چشم را در مقابل چشم و بينى را به بينى و گوش را به گوش و دندان را به دندان و هر زخمى را قصاص خواهد بود پس هرگاه كسى به جاى قصاص به صدقه ( ديه ) راضى شود نيكى كرده و كفّارهء گناه او خواهد شد و هر كس بر خلاف آنچه خدا فرستاده حكم كند چنين كسى از ستمكاران خواهد بود .
تفسير :
وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها
در تورات اين نوع حكم را نوشتيم كه . . . اظهار اين مطلب تقرير عدم رضايت آنان به حكم خداست ، و اينكه به داورى حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله راضى شدند ( چنان كه گفتيم ) براى اين بوده است كه از حكم تورات فرار كنند .
أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ
مجمل است و محتاج به بيان « يعنى » نفس مرد در مقابل مرد و عبد در مقابل عبد و مؤنّث در مقابل مؤنّث است ، يا اينكه حكم تورات عامّ است ( يعنى تفاوتى ندارد هر كه كسى را كشت بايد كشته شود )
وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ
يعنى بايد قصاص انجام شود . البته هر فقره از آيه محتاج به تقدير ديگرى نيز هست و آن اين است كه نفس در مقابل نفس كشته مىشود و چشم در مقابل چشم در آورده مىشود و هكذا . . . .
فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ
پس كسى كه به قصاص تصدّق كند يعنى از قصاص بگذرد و به صدقه ( ديه ) راضى شود .
فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ
كه آن ديه كفارهء گناهانش مىباشد .
وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
و هر كه به آنچه كه خدا نازل كرده است حكم نكند از ستمكاران خواهد بود . اين موضوع را سه مرتبه تكرار نمود براى اينكه كمال اهميّت آن را برساند زيرا حكم