روى زمين به فساد كوشند جز اين نباشد كه آنها را كشته يا بدار مجازات آويخته شوند و يا دست و پايشان را به خلاف ببرند يا با نفى بلد و تبعيد از سرزمين صالحان دور كنند اين ذلّت و خوارى عذاب دنيوى آنها است و امّا در آخرت باز در دوزخ به عذابى بزرگ معذّب خواهند بود .
تفسير :
جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ
اين است جزاى محاربه و جنگ با اوليا و بندگان مؤمن خدا .
وَ رَسُولَهُ
و جزاى جنگ با خود رسول يا جانشين او ، يا مؤمنين ، به سبب قطع طريق آنان يا قطع طريق كسى كه رسول صلّى اللّه عليه و آله يا امام ( ع ) را مىخواهد . و اقلّ آن جزا اين است كه شمشير ( يا هر اسلحهاى ) براى ترسانيدن مؤمن برهنه كند ( و به كار اندازد ) و شمشير را در شب حمل كند . مگر اينكه از اهل شكّ نباشد .
وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً
« فسادا » مفعول مطلق « يسعون » است كه از لفظ خودش فعل ندارد يا بتقدير مصدر از « سعى » و افساد در زمين با راهزنى ، و غارت مال ، و قتل نفس ، محقّق مىشود .
أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ
كه آنان را بكشند و يا مصلوب سازند ، يا دست و پايشان را به خلاف ببرند يا تبعيد كنند ، عقوبات به نحو اختيارى است ، يا منوط به رأى امام است كه هرطور كه بخواهد عمل كند . يا منوط برأى خودش است ولى با ملاحظه جنايت و مقدار آن و اينكه عقوبت را به مقدار جنايت اختيار كند اخبار مختلف است و همچنين در تبعيد نيز اختلاف است كه آيا آن اخراج از شهرى است كه در آن زندگى مىكند به شهر ديگر ، يا اينكه علاوه بر اخراج بايد به آن شهر هم نوشت كه او تبعيد شده است و با او تا يك سال ننشينيد ، و معامله نكنيد و نكاح ننمائيد و خوردن و آشاميدن با او نداشته باشيد . يا اينكه مقصود از تبعيد غرق كردن در