كَثِيراً
يعنى منع كردن زياد ، يا جمع زياد .
وَ أَخْذِهِمُ الرِّبَوا وَ قَدْ نُهُوا عَنْهُ وَ أَكْلِهِمْ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ
معنى باطل و حقّ كه در مقابل آن است گذشت .
وَ أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ مِنْهُمْ
يعنى نه آنهائى كه توبه كردند و نه آنهائى كه گناه كردند و به گناهشان اعتراف نمودند .
عَذاباً أَلِيماً
چون از نسبت درخواست كتاب از موسى و نقض ميثاق ، و جلوگيرى مردم از راه خدا و غير اينها به صورت عموم براى آنان اين توهّم پيش آمد كه همه مخالف پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بودند و به او ايمان نداشتند خداى تعالى اين توهّم را رفع نمود و فرمود :
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 162 ]
لكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَ الْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَ الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ وَ الْمُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ الْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ أُولئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْراً عَظِيماً ( 162 )
ترجمه :
ليكن كسانى از آنها كه در علم ، قدمى ثابت و نظرى عميق دارند با ايمان هستند و به آنچه به تو و پيغمبران پيش از تو نازل شده است ، ايمان آورند و نماز به پا مىدارند و زكات مىدهند و به خدا و روز قيامت ايمان مىآورند به زودى خدا آنان را اجر و ثواب عظيم عطا خواهد كرد .
تفسير :
لكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَ الْمُؤْمِنُونَ
يعنى ايمانآورندگان از آنها ، پس مقصود اين است كه آنان كه مطيع و تسليم انبيا و جانشينان آنها شدهاند ، يا مقصود اين است كه مؤمنين از امّت تو ، پس معنى آيه اين است : كسانى كه از امّت تو ، يا از اهل كتاب و امّت تو مطيع و تسليم تو هستند .
يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ
يعنى به صورت عموم كه ولايت ، جزئى