بدون اينكه حجاب را كشف كنند و از روى آن پرده بردارند ، و اين بدان جهت بوده است كه به رسم سنّت و سيرهء كتاب ، اقتدا كردهاند ، و هيچ يك از آنان چيزى نياوردهاند كه در آن تحقيق و تفصيل باشد تا پيروى از اصحاب وحى و تنزيل كرده باشند .
امّا براى اهل عالم سفلى مانند اهل عالم بالا به علّت تجرّدشان از مادّه نوعى قدرت و تصرّف در اجزاء عنصر و عنصريّات است كه هر نوع تصرّفى كه بخواهند توانند كرد ؛ و براى عنصريّات از جهت مادّى بودنشان يك خاصيّت پذيرش و قبول هست ، كه بدون ابا و امتناع پذيراى آنانند .
از همين جاست كه ثنويّون به اشتباه افتادند و چون رؤساى آنها دو عالم را كشف كردند و تصرّف اهل آن دو عالم را در عالم عناصر مشاهده نمودند ، گفتند : كه عالم دو مبدأ دارد و نور و ظلمت يا يزدان و اهريمن .
همچنين رؤساى زنديقهاى هندى وقتى عالم سفلى از ملكوت را كشف كردند ، و تصرّف اهل آن عالم را در عالم عناصر ديدند به اشتباه افتادند و فرقى بين ارواح خبيثه و طيّبه نگذاشتند ، زيرا براى ارواح خبيثه مانند ارواح طيّبه يك نوع نورانيّت عرضى هست كه براى كسى كه ارواح طيّبه را مشاهده نكند مانع از ظهور ظلمت آن مىباشد .
به عقيدهء آنها : طريق اتّصال به عالم ارواح متعدّد است ، يكى طريق انبيا و رياضت كشيدن از طريق انجام اعمال شرعى است كه اين راه دورترين است ، و دوّمى رياضت كشيدن از راه مخالفت با شرايع الهى است و اين راه نزديكترين است .
در نتيجهء اين تفكّر آنها معتقدند كه بزرگترين عملها در اين باب خون ريختن و خوردن آن و مخصوصا خون انسان و زنا كردن مخصوصا با محارم است .
پس خون مىريزند و آن را در خمره مىريزند و از آن مىخورند و
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 25
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٢٥