جزء ششم
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 148 ]
لا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاَّ مَنْ ظُلِمَ وَ كانَ اللَّهُ سَمِيعاً عَلِيماً ( 148 )
ترجمه :
خدا دوست ندارد كه كسى به عيب خلق صدا بلند كند ، مگر آنكه ستمى به او رسيده باشد . كه خدا شنوا به اقوال و دانا به احوال بندگان است .
تفسير :
لا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ
استثناء از مفعول است به تقدير « الّا جهر من ظلم » يا استثناء مفرّغ است به تقدير « لا يحبّ اللّه الجهر بالسّوء من احد الّا ممّن ظلم » بنا بر اين دو حالت ، آشكار كردن بدى از مظلوم محبوب است ، ولى آيا از همهء مظلومين يا از بعضى از آنها هم محبوب است ، و آيا در همهء اقسام ظلم است يا در بعضى از آنها ، و هر بدى و زشتى مقصود است يا بدى مخصوص ؟ در مورد همهء اينها آيه مجمل است و احتياج به بيان دارد .
يا اينكه مستثناى منقطع است و تقدير آن اين است : « خداوند آشكارا كردن بدى را دوست ندارد » ، لكن كسى كه به او ظلم شده صدا را به زشتى و بدى بلند مىكند يا اينكه اين كار براى او مباح مىشود . و اين معنى با قرائت « ظلم » به صورت معلوم موافقتر است ، و بيان نظم آيه به نحوى كه قيدها در آن ظاهر شود چنين است : خدا دوست ندارد چيزى كه با صداى بلند گفته شده است ، بد و زشت باشد ، يعنى چيزى از غير زبان از ساير اعضا صادر مىشود اين حكم را ندارد ، و همچنين چيزى كه از زبان صادر مىشود ولى با صداى بلند نيست ، و نيز چيزى كه با صداى بلند صادر شود ولى بد نباشد ، شامل هيچكدام از اين اقسام حكم را