تفسير :
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا
مفهوم آيه عامّ است و تنزيل آن خاصّ ، زيرا مقصود از آن منافقين است كه ايمان به محمّد صلّى اللّه عليه و آله آوردند يعنى اسلام آوردند .
ثُمَّ كَفَرُوا
و سپس به اينكه در مكّه ، بر خلاف او عهد بستند ، كافر شدند .
ثُمَّ آمَنُوا
وقتى كه قول پيامبر را در غدير قبول كردند و با علىّ ( ع ) به خلافت بيعت كردند .
ثُمَّ كَفَرُوا
سپس در حال حيات رسول خدا از لشكر اسامه تخلّف كردند .
ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً
چون بر آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله سخت گرفتند ، بر كفر خود افزودند .
لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا
خداوند آنها را نخواهد بخشيد و . . . ، زيرا كه آنها از فطرت مرتدّ شدند به اينكه فطرت انسانى را قطع كردند ، پس ديگر نمىتوانند به توبه بازگشت كنند و راهى براى آرامش و راحت ندارند ، چون فطرت انسانى است كه راه به سراى راحت است . پس ديگر براى آنها مغفرت و هدايتى تصوّر نمىشود ، زيرا براى مرتدّ فطرى توبهاى نيست چنان كه به فارسى گفتهاند :
« مردود شيخى را اگر تمام مشايخ عالم جمع شوند نتوانند اصلاح نمايند » زيرا كه او مرتدّ فطرى است و فطرتش را قطع كرده است .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 138 تا 139 ]
بَشِّرِ الْمُنافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً ( 138 ) الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَ يَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً ( 139 )
ترجمه :
منافقان را بشارت ده كه براى آنان عذاب سخت و دردناك