اللَّاتِي لا تُؤْتُونَهُنَّ ما كُتِبَ لَهُنَّ
يا در حكم زنان بر حسب ارث از همسران از تو مىپرسند ، چنان كه حكمش گذشت ، يا از خويشان چنان كه گذشت ، يا به سبب معاشرت چنان كه مىآيد .
قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ
و در نسبت فتوا دادن به خدا در جواب ، اشاره است به اينكه آنچه را كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله مىگويد با رأى و اجتهاد و ظنّ و تخمين خودش نيست چنان كه به زودى چنين سخنى خواهند گفت ، بلكه آن ، فتواى خداست كه بر زبان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله جارى شده است يا به جهت فناى از خودش و يا از جهت وحى است .
وَ ما يُتْلى عَلَيْكُمْ
عطف بر « اللّه » است يا بر ضمير مستتر در « يفتيكم » و فاصله واقع شدن ، اين استنباط را جائز كرده است . يا اينكه به تقدير فعل « يبيّن » است ، يا اينكه « ما » نافيه است و جمله عطف است بر جملهء « اللّه يفتيكم » يا جمله حاليّه است به تقدير مبتدا و معنى آن اين است : فتوى دادن او هنوز بر شما تلاوت نشده است .
فِي الْكِتابِ فِي يَتامَى النِّساءِ
متعلّق به « يتلى » است يا بدل است از قول خدا « فيهنّ » .
اللَّاتِي لا تُؤْتُونَهُنَّ ما كُتِبَ لَهُنَّ
و با ذكر
« ما كُتِبَ لَهُنَّ »
اشاره كرد به اينكه براى زنان ميراث مفروضى هست ، و در اوّل سوره آنچه را كه براى زنان از ارث از همسران و خويشان ثابت است ، بيان كرد . علّت سؤال آن است كه در زمان جاهليّت به صغير و زن ارث نمىدادند ، و مىگفتند ارث براى كسى است كه از جنگ و دفاع از حريم و حفظ و نگهدارى از غنيمت توانا باشد .
وَ تَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ
در صورتى كه آنها صاحب جمال نباشند و اموالى نيز نداشته باشند ، شما از آنها اعراض مىكنيد .
وَ الْمُسْتَضْعَفِينَ
عطف بر
« يَتامَى النِّساءِ »
است .
مِنَ الْوِلْدانِ
« ولدان » جمع وليد است و حكم آنان بر حسب ارث