مقصود حقيقت هدايت است كه همان ولايت است ، زيرا كه ولايت مبتنى بر قول خدا و قول رسولش ، همان هدايت است .
وَ يَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ
و هر كه راهى جز راه مؤمنين پيش گيرد - راه مؤمنين به اعتبار بيعت خاصّ ولوى مانند راه سلمان و ابا ذر و نظائر آن دو ، يا غير راه مسلمانان از جهت اسلامشان ، چون راه آنها از جهت اسلام همان راهى است كه به ولايت منتهى مىشود -
نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى
يعنى از لحاظ تكوين و خلقت او را به همان راهى متوجّه مىسازيم كه وى به اختيار خودش متوجّه خود ساخته است و آن سبيل جهنّم است .
وَ نُصْلِهِ جَهَنَّمَ
او را به جهنّم مىرسانيم چون راهش به جهنّم منتهى مىگردد .
وَ ساءَتْ مَصِيراً
كه جايگاه بدى است .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 116 ]
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً بَعِيداً ( 116 )
ترجمه :
خدا هر كه را به او شرك آورد نخواهد بخشيد و مادون شرك را براى هر كس كه مشيّت او تعلّق گيرد مىبخشد و هر كه به خدا شرك آرد سخت گمراه شده و از راه نجات و سعادت دور افتاده است .
تفسير :
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ
به اعتبار مظهريّت خداوند در علىّ ( ع ) ، استيناف است در موضع تعليل تا تعليل حكم باشد و اظهار اين كه مخالفت با رسول صلّى اللّه عليه و آله دربارهء علىّ ( ع ) و شرك به او شرك به خداست .
وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ
شرح اين آيه با تمام اجزائش سابقا گذشت .
وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ
و هر كه به خدا به اعتبار شرك به ولايت شرك