قصد آن كار را نداشته است ، و اثم ، گناهى است كه بدون انزجار و ناراحتى نفس باشد .
ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئاً فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتاناً
به سبب نسبت كار زشت به كسى كه او از آن برى مىباشد ،
وَ إِثْماً مُبِيناً
علاوه بر گناه اوّل ، گناه ديگرى مرتكب شده است ، زيرا كه شخص خطا كار يا گناهكار را منزّه ساخته و گناه را نسبت به كسى داده كه از آن مبرّى است .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 113 ]
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ رَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ وَ ما يُضِلُّونَ إِلاَّ أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَ كانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً ( 113 )
ترجمه :
و اگر فضل و رحمت خدا شامل حال تو نمىبود گروهى از آنان ( دشمنان اسلام ) همّت بر آن گماشته بودند كه ترا از راه صواب دور سازند ، ولى به لطف خدا ، آنها خود را از راه صواب دور ساخته به تو هيچ زيانى نتوانند رسانيد . و خدا ، بر تو اين كتاب و مقام حكمت و نبوّت را عطا كرد و آنچه را نمىدانستى ياد داد زيرا كه خدا را با تو لطف و عنايت بىاندازه است .
تفسير :
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ
يعنى نبوّت و رسالت نسبت به نبىّ كه مخاطب به آن شده است ، و اگر نبىّ و رسول نباشد نسبت به كسى است كه آيه كنايه از او است .
عَلَيْكَ
يعنى وارد بر تو يا نگهبان تو .
وَ رَحْمَتُهُ
يعنى ولايت يا علىّ ( ع ) با همان دو نسبت كه ذكر شد .
لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ
يعنى اينكه هيبت فضل و رحمت مانع از همّت آنها ، يا مانع از تأثير همّت آنهاست بنا بر اينكه در « همّت » معنى