مهربان است .
تفسير :
وَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ
خدا را استغفار كن از چيزى كه به آن اهتمام نمودى ، يا خصومتى كه از جانب خيانتكاران نسبت به صالحان انجام دادى .
إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً
زيرا خداوند آمرزنده و مهربان است . و در نزول آيه نقل شده كه سه برادر از پسران ابيرق به خانهء عموى قتادة بن نعمان نقب زدند و از آنجا طعام و شمشير و زره بيرون آوردند ، قتاده آمد به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شكايت كرد .
پسران ابيرق گفتند : اين كار و عمل لبيد است و لبيد مرد مؤمنى بود ، بنى ابيرق پيش اسيد بن عروه كه از طايفه آنها بود رفتند و او سخنگوى خوبى بود ، پس اسيد ، خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمد و گفت : قتاده به اهل بيت ما كه اهل شرف و حسب و نسب هستند نسبت دزدى داده است ، پس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اندوهناك شد و قتاده خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله رسيد ، و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به او فرمود : تو به اهل بيت شرف و حسب و نسب نسبت سرقت دادهاى ؟ و او را سرزنش نمود ، و قتاده به همين جهت اندوهناك شد ، پس خداى تعالى اين آيه را نازل نمود : «
إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ
. . . تا آخر آيات » « 1 » ( كه به پيغمبر خطاب مىنمايد كه تو نبايد به نفع خيانتكاران - بنى ابيرق - به خصومت صالحان برخيزى و لبيد را گناهكار دانى ) پس ما مىگوئيم : اگر بپذيريم كه نزول آيه اين چنين بوده كه ذكر شد با اينكه مىدانيم اين قضيّه از چيزهايى است كه عامّه آن را جعل كردهاند در عين حال مىگوئيم كه كنايه از امّت است ، گويا كه گفته است : اى امّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله از آنچه دربارهء ولايت علىّ ( ع ) و ساير احكام به شما گفته و خداوند آن را به شما اعلام كرده است ، غفلت نكنيد ، پس
هامش
( 1 ) صافى : 1 ، ص 496 ، برهان : 1 ، ص 413 / ح 3 ، تفسير قمى : 1 ، ص 150 و 151