از قبيل عطف علّت است .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 100 ]
وَ مَنْ يُهاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُراغَماً كَثِيراً وَ سَعَةً وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً ( 100 )
ترجمه :
و هر كسى در راه خدا از وطن خود هجرت كند و از آوارگى و غربت نينديشد در زمين براى آسايش و گشايش كارهايش جايگاه بسيار خواهد يافت و هرگاه كسى از خانهء خويش « شهر خود » براى هجرت به سوى خدا و رسول و حفظ مقام ايمان بيرون آيد و در سفر ، مرگ وى را فرارسد اجر و ثواب چنين كسى بر خداست يعنى به يقين خدا بر او رحمت و تفضّل خواهد كرد و خدا پيوسته بر خلق آمرزنده و مهربان است .
تفسير :
وَ مَنْ يُهاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
وقتى از بيان حال مقصّر و قاصر كه در دار شرك متوطّن هستند فارغ شد خواست حال كسى را كه از خانهء شرك خارج مىشود بيان كند ، و او يا در ظاهر از خانهء وطن صوريش خارج مىشود ، و يا در باطن از خانهء نفس امّارهاش در طلب اسلام خارج مىشود و جهادى براى او نيست چون جهاد بعد از قبول اسلام و شناختن دشمنان با اذن نبىّ يا امام است .
يا اينكه مقصود اين است كه بعد از اسلامش در طلب ايمان از خانه صورى يا معنوىاش مهاجرت نمايد ، و براى اين مهاجر ، جهاد با مراتبى كه دارد تصوّر مىشود يا با اموال و انفس ، يا فانى از اموال و انفس باشد به محض امر بدون وابستگى خاطر به غير امر ، يا حتّى از امر فانى باشد و فقط براى خدا جهاد كند . و كسى را كه از دار اسلام يا دار ايمانش به سوى دار شرك خارج مىشود ذكر نكرد چون به آن اعتنا نكرد و