ترجمه :
به راستى آنان كه بر خود ستم كردهاند ، چون فرشتگان جانشان را گيرند ، آن فرشتگان از ايشان باز پرسند كه در چه كار بوديد پاسخ دهند كه در روى زمين مردمى ضعيف و ناتوان بوديم . فرشتگان گويند آيا زمين خدا پهناور نبود كه در آن سفر كنيد ، از آنها عذر نپذيرند و مأواى ايشان جهنم است و بازگشت آنها جايگاه بسيار بدى است .
تفسير :
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ
مستأنف است جواب سؤال مقدر ، گويا كه شنونده وقتى مغفرت و رحمت را براى قاعد شنيد اين توهّم براى او پيش آمد كه رحمت خدا شامل همهء اقسام قاعد مىشود ، و اين مطلب را سؤال كرد گويا كه منكر عذاب قاعد است ، پس خداى تعالى در حالى كه با لفظ « انّ » و جملهء اسميّه تأكيد نمود براى رفع اين توهّم فرمود :
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ
ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ
در حقّ خودشان ستم كردهاند بدين نحو كه از دار شرك كه نفوس حيوانى آنهاست خارج نشدند ، و فرقى نمىكند كه در اين كار مقصّر باشند ، مانند كسانى كه خداوند به آنها وعده داده است كه اصحاب آتش هستند ، يا قاصر باشند مانند كسانى كه خداوند آنها را استثنا كرده است .
بدان كه خداى تعالى خواسته است در اينجا اقسام بندگان را در عبوديّت و عدم آن بعد از ذكر قاعدين و مجاهدين بيان كند ، لذا مطلب را بدين نحو مطرح نمود كه ، بندگان يا در دار شرك توقّف كردهاند و آن نفسهاى امّارهء آنان است خواه در دار شرك صورى باشند يا در دار اسلام صورى كه خداى تعالى به آنها اشاره نمود : «
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ
تا آخر آيه » يا از خانههايشان كه همان خانههاى طبايع و نفوس امّاره