است .
تفسير :
الَّذِينَ آمَنُوا يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
حال است يا مستأنف در مقام تعليل و معنى آن اين است : شايسته نيست كه شما كارزار را ترك كنيد .
زيرا انسان از كارزار فارغ و بىنياز نمىشود . ازاينرو كارزار را به طريق عموم و استمرار در انسان آورده است و به دو گروه نسبت داده است و به صورت فعل آورده است تا دلالت بر استمرار مجدّدى كند و چون مؤمنين در راه خدا كارزار كنند چنان كه پيش از اين بيان شد كه : هر كس در راه خدا كارزار كند ، عاقبت پيروزى از آن اوست ، چه غالب شود و چه مغلوب ؛ پس پيروزى از آن مؤمنان مجاهد است .
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ
و هر كس كه در راه طاغوت جنگ كند يار و ياورى براى او پيدا نمىشود . چنان كه گذشت ، خداوند كسانى را كه به جبت و طاغوت ايمان آوردهاند ، لعنت كرده است . و كسى را كه خدا لعنت كند يار و مددكارى براى او پيدا نمىكنى ، زيرا شيطان است كه به آنها وعده مىدهد و شيطان جز به فريب وعده نمىدهد ، و آنان را در چيزى كه مىخواهد مىاندازد و پس از آن خودش از آنها فرار مىكند .
بدان كه خود جنگ و معارضه با دشمنان محقّق نمىشود مگر از قوّت قلب كه مبدأ بسيارى از خيرات است مانند شجاعت و سخاوت و عفّت و جرأت و شهامت و غير آنها ، و جنگ با دشمنان موجب قوّت قلب است و اگر با اذن و امر از جانب خدا باشد باعث توكّل تامّ و عاقبت پسنديده مىگردد ، و براى مبارزه از جانب خدا يار و مددكار پيدا مىشود ، لذا تأكيد در امر جهاد و مدح مجاهدين و ذمّ قاعدين ( كسانى كه به جهاد نمىروند ) بدون عذر ، در بسيارى از روايات آمده است .
فَقاتِلُوا
جمله جزاء شرط محذوف است كه از جملهء سابق