[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 191 ]
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ ( 191 )
ترجمه :
( 3 / 191 )
آنهايى كه در هر حالت ايستاده و نشسته و خفته ، خدا را ياد كنند و دايم در خلقت آسمانها و زمين فكر كرده ، گويند : پروردگارا اين دستگاه با عظمت را بيهوده نيافريدهاى . پاك و منزّهى ما را به لطف خود از عذاب آتش دوزخ نگاه دار .
تفسير :
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ
: يعنى كسانى كه خدا را در جميع احوالشان به ياد مىآورند زيرا كه صاحب مغز و عقل كه ولايت را قبول كرده و صاحب مغز شده است ، به سبب تلقيح ولايت در هيچ حالى از ذكر خدا خالى نمىشود ، و اگر احيانا شيطان ذكر خدا را از ياد او ببرد ، دوباره خدا را ياد مىكند و بر هر حالى استغفار مىكند ،
قِياماً وَ قُعُوداً
: چه ايستاده و چه نشسته ، جائز است كه اين دو كلمه يا هر يك از آن دو مصدر باشد و ممكن است جمع باشد .
وَ عَلى جُنُوبِهِمْ
: و بر پهلوهايشان ( نيز به ياد خدا مىباشند ) كه بيانى براى ذكر و اقسام آن با استناد به بعضى از اخبار مربوط به آن كه در اوّل سوره بقره خداوند مىفرمايد :
فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ
گفته شد .
و اين آيه دلالت مىكند بر اينكه ذكر خدا در هر حال خوب است ، و شايسته است كه در هر حال ذكر خدا بشود .
و در خبرى است كه اشكالى ندارد كه ذكر خدا بكنى در حالى كه بول مىكنى . و در خبرى از نبى صلّى اللّه عليه و آله است : كسى كه دوست دارد در باغهاى بهشت بچرخد همواره به ذكر حقّ مىپردازد .
در خبر ديگرى است : ذكركنندهء خدا در بين غافلها ، مانند مجاهدى در بين جنگجويان با دشمنان خداست .