مكلّف سازد ، يا اينكه مال به آفات زمينى و آسمانى از بين برود و تلف شود . و امتحان در جانها به اين است كه به جهاد و حجّ و ساير عبادات تكليف كند ، يا آفتهاى بدنى و روانى به انسان برسد .
وَ لَتَسْمَعُنَّ
: و البتّه مىشنويد ، اينكه خاصّ را بعد از عامّ ذكر كرده براى اهميّت دادن به آن است چون شنيدن آزار و اذيّت ، ابتلا و آزمايش جانها است .
مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ
: از كسانى كه پيش از شما به آنها كتاب داده شد . يعنى يهود و نصارى .
وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثِيراً
: و همچنين از مشركين ، گفتارى كه در آن اذيّت و آزار زياد است به شما مىرسد ، مانند هجو كردن رسول صلّى اللّه عليه و آله و طعن در دين شما و عيبجويى مؤمنين ، و ترساندن به كشتن و اسير گرفتن و غارت اموال و شماتت و غير اينها .
اين اخبار بر سبيل تأكيد آمده است تا اينكه خودشان را براى اذيّت كفّار در راه دين آماده كنند و جانشان در وقت ورود بلاها مضطرب نباشند .
وَ إِنْ تَصْبِرُوا
: اگر مضطرب در دين نشويد و به سبب بىتابى از ثبات در دين خارج نشويد ، و به مقابلهء به مثل با زبان و دست برنياييد .
وَ تَتَّقُوا
: و از مجازات و بدى كردن به آنها و از هر چيزى كه مخالف رضاى خداست پرهيز كنيد آن وقت است كه در دينتان قدرتمند شده و به صفت عزيمت ( داشتن ارادهء آهنين ) و ثبات متّصف مىشويد .
فَإِنَّ ذلِكَ
: كه اين صبر و تقوى
مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ
: از امورى است كه بايد به آن عزم كرد و نفوس را بر آن آماده ساخت .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 187 ]
وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَ لا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ وَ اشْتَرَوْا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ ( 187 )