وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يَكْتُمُونَ
: خدا آنچه را پنهان مىكنند از اعتماد بر اسباب ظاهرى و عدم اعتقاد به خدا و به نبوّت نبىّ صلّى اللّه عليه و آله ، همه را مىداند .
به امام صادق ( ع ) نسبت داده شد كه در مقام سرزنش كسانى كه اعتقاد و يقينشان ضعيف است فرمود : « و كسى كه يقينش ضعيف شد ، به اسباب و وسايل چنگ زده و آنها را براى خود روا داشته است ( اجازه داده تا اسباب و وسائل بر او حاكم باشد ) ، پيرو عادات و گفتههاى غير حقيقى مردم شده و سعى در امور دنيا و جمع آن و امساك در بخشش دنيا نموده است ، به زبان مىگويد : هيچ بخشنده و منع كنندهاى جز خدا نيست ، و جز آنچه كه به بنده از روزى مقرّر و قسمت شده است چيز ديگرى نمىرسد ، و كوشش كردن ، روزى را زياد نمىكند ، ولى در عمل و قلبش همه آنها را انكار مىكند » . خداى تعالى فرموده است :
يَقُولُونَ بِأَفْواهِهِمْ ما لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يَكْتُمُونَ
. « 1 »
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 168 ]
الَّذِينَ قالُوا لِإِخْوانِهِمْ وَ قَعَدُوا لَوْ أَطاعُونا ما قُتِلُوا قُلْ فَادْرَؤُا عَنْ أَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 168 )
ترجمه :
( 3 / 168 )
آن كسانى كه در جنگ با سپاه اسلام همراهى نكرده گفتند اگر خويشان و برادران ما نيز سخن ما را شنيده و به جنگ احد نرفته بودند كشته نمىشدند . اى پيغمبر به چنين مردم منافق بگو : پس شما كه براى حفظ حيات ديگران چاره توانيد كرد ، اگر راست مىگوئيد ، مرگ را از جان خود دور كنيد .
تفسير :
الَّذِينَ قالُوا لِإِخْوانِهِمْ
: يعنى در حقّ برادرانشان گفتند ، اين جمله مستأنف است و جواب سؤال مقدّر يا مبتدايش محذوف است يا خبرش ، و معنى آن اين
هامش
( 1 ) صافى : ج 1 ، ص 367 .