اينجا و در آيه
كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولًا
« 1 » تا آخر آيه و نيز وجه تقديم تعليم بر تزكيه در قول خدا :
إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا
« 2 » تا آخر آيه از سورهء بقره گذشت .
وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ
: و اگر چه پيش از اين در گمراهى آشكار و روشن ، بودند . و اين اظهار منّت خدا بر آنان است به سبب نعمت وجود رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تا اينكه به اين نعمت آگاه شوند و به پيروى از رسول اهتمام ورزند تا شكر نعمت وجودش را به جاى آورده باشند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 165 ]
أَ وَ لَمَّا أَصابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْها قُلْتُمْ أَنَّى هذا قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( 165 )
ترجمه :
( 3 / 165 )
آيا هرگاه مصيبتى به شما رسيد ( در جنگ احد ) در صورتى كه دو برابر آن آسيب به دشمنان رسيد ( در جنگ بدر ) باز از روى تعجّب گويند چرا به ما كه اهل ايمانيم رنج رسيد ؟ بگو اى پيامبر اين مصيبت از دست خود كشيديد كه نافرمانى كرديد كه ايزد متعال بر هر چيز تواناست .
تفسير :
أَ وَ لَمَّا أَصابَتْكُمْ
: در اين آيه أ ( استفهام ) با « واو » ( عطف ) با هم جمع شده است هرگاه همزهء استفهام و ادات عطف با هم جمع شوند و همزه بر عاطف مقدّم باشد چند قول به اين شرح آمده است : برخى گفتهاند : كه بايد همزه بعد از واو مىآمد منتها براى قوى بودن آن در صدارت مقدّم شده است .
بعضى گفتهاند : همزه پيش از عبارتى بوده ، كه حذف شده است همزه به عاطف متّصل شده است آن عبارت محذوف در تقدير در اينجا چنين است : ( أنكرتم البلية التى
هامش
( 1 ) بقره ، ص 151 .
( 2 ) بقره ، ص 129 .