معصيتى از هر معصيتكننده يك نوع خيانت به خودش يا به خداست .
ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ
: يعنى پس از آنكه در قيامت هر كس به آنچه كه خيانت كرده است مقابل او آورده مىشود و پس از آنكه همه جمع شدند ، هر نفسى مطيع باشد يا عاصى ، آنچه را كه كسب كرده است به او داده مىشود .
ما كَسَبَتْ
: يعنى آنچه را كه كسب كرده است به صورت تجسّم اعمال به او داده مىشود . تحقيق اين مطلب در سورهء بقره در آيهء :
أُولئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا
يا در جزاء
ما كَسَبَتْ
گذشت .
وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ
: و به آنان به سبب نقص ثواب يا زيادى عقاب ستمى نمىشود .
خداى تعالى در اين آيه پس از آنكه حكم خيانت را براى هر كسى كه خيانت كند عموميّت داد حكم هر نفسى را كه فرمانبر يا نافرمان باشد ، بيان داشت ، لذا بر آن مطلب ، مطلب ديگرى را عطف كرد و آن انكار تساوى بين فرمانبر و نافرمانبر است تا اينكه در زجر و خوددارى از معصيت و ترغيب در طاعت رساتر باشد ، لذا فرمود :
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 162 ]
أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ( 162 )
ترجمه :
( 3 / 162 )
آيا كسى كه در راه رضاى خدا قدم بردارد مانند كسى است كه به كفر ، راه خشم خدا را پيمايد كه منزلگاه او جهنّم است و بسيار بد جايگاهى است .
تفسير :
أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ
: « رضوان » با كسر راء و ضمّ آن ، و « رضى » در حالت قصر با كسره و ضمّه ، هر دو مصدر « رضى عنه » و « عليه » است ، و « الرّضاء » با كسره راء در حالت ممدود مصدر « راضاه » است .