كردند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله غنيمت را بين همان كسانى كه غنيمت گرفتند تقسيم مىكند و به آنها چيزى نمىدهد ، و گمان كردند كه پيامبر خواهد گفت : هر كس غنيمت را بگيرد او مالك آن خواهد بود و يا بنا بر گفتهء بعضى ديگر كه رسول خدا غنيمت را تقسيم كرد و به جلوداران لشگر چيزى نداد ، پس اين آيه نازل شد تا رسول صلّى اللّه عليه و آله را آگاه سازد كه بايد در غنيمت تساوى رعايت شود ، و تقسيم نكردن غنيمت بين ( جلوداران ) لشكر غلّ و خيانت ناميده شده است . « 1 » بنابراين دو وجه ، آيه بر ما قبلش عطف شده است .
وَ مَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِما غَلَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ
: باء براى متعدّى كردن فعل است ، يا براى همراهى و مصاحبت ، و معنى آيه اين است كه خيانتكار در قيامت طورى مىآيد كه همهء مردم مىفهمند كه او خيانت كرده است تا در بين همه رسوا شود . به امام باقر ( ع ) نسبت داده شده است كه فرمود :
هر كس در هر چيزى خيانت كند آن را روز قيامت در آتش مىبيند ، سپس او را مكلّف مىكنند كه داخل آتش شده و خيانت را از آنجا بيرون آورد . « 2 » و از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است كه فرمود : آگاه باشيد كه مبادا كسى حتّى به شترى خيانت كند كه روز قيامت آن شتر ، خائن را بر پشت خويش سوار كرده و مىآيد ، و مباد كسى به اسب خيانت كند ، كه روز قيامت او را بر پشت خود سوار كرده ، مىآيد ، پس آن شخص مىگويد :
يا محمّد يا محمّد ، من جواب مىدهم : كه من ( نهى از خيانت را ) ، ابلاغ كردم . و من از خدا براى تو مالك هيچ چيز نيستم ، يعنى چيزى دست من نيست ( و براى تو كارى نمىتوانم بكنم ) .
و خيانت و غلول اختصاصى به خيانت در اموال ندارد بلكه هر
هامش
( 1 ) مجمع البيان : ج 1 - 2 ، ص 529 .
( 2 ) صافى : ج 1 ، ص 365 .