ويژگى خاصّى در ترتيب پاداش نداشت ، و مرگ فرد از شرط خاصّ آن گسترش بيشترى داشت . لذا اهتمام به تقديم مرگ بر قتل بوده است .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 159 ]
فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ ( 159 )
ترجمه :
( 3 / 159 )
رحمت خدا تو را با خلق مهربان و خوشخوى گردانيد اگر تندخوى و سختدل بودى مردم از گرد تو پراكنده مىشدند پس چون امّت به نادانى دربارهء تو بد كنند از آنان درگذر و براى آنها از خدا طلب آمرزش كن ، و براى دلجوئى آنها در كار جنگ با ايشان مشورت نما ، ليكن هنگامى كه تصميم گرفتى ، با توكّل بر خدا انجام ده كه خدا آنان را كه بر او اعتماد كنند دوست دارد و ياورى كند .
تفسير :
فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ
: « فاء » براى ترتيب در اخبار است و « باء » سببيّه است و « ما » زائده است و نكره آوردن لفظ « رحمة » براى تفخيم و بزرگى است .
لِنْتَ لَهُمْ
: يعنى با رحمت بزرگى كه از طرف خدا نازل شده نسبت به مردم نرم و خوشخو شدى ، پس شكرگزار نعمت او باش .
وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا
: اگر تو بداخلاق و خشن بودى
غَلِيظَ الْقَلْبِ
: يعنى رأفت و رقّتى در آن نبود .
لَانْفَضُّوا
: هرآينه متفرّق مىشدند .
مِنْ حَوْلِكَ
: از دور و برت و با تو آرامش پيدا نمىكردند .
فَاعْفُ عَنْهُمْ
: يعنى وقتى دانستى كه نرمى اخلاق و نرمى كلام رحمت و نعمت از جانب خداست و اينكه بداخلاقى و قساوت قلب نسبت به آنها موجب تفرّق و پراكندگى آنهاست ، پس در مدارا كردن با آنها كوشش كن . و بديهايشان را نسبت به خودت ببخش .