استكمال او ، يا ظهور حال او براى كسانى است كه با او معاشرت دارند و حال او را نمىدانند ، يا براى اين است كه او را پائين بياورند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 155 ]
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ بِبَعْضِ ما كَسَبُوا وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ ( 155 )
ترجمه :
( 3 / 155 )
همانا آنان كه از شما در جنگ احد به جنگ پشت كرده و منهزم شدند شيطان آنها را به سبب بعضى نافرمانى و بدكارىهايشان به لغزش افكند و خدا از آنها درگذشت كه خدا آمرزنده و بردبار است .
تفسير :
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ
: جواب سؤال مقدّر است از حال كسانى كه به جنگ پشت كردند ، و چون خداوند آنها را بارساترين عبارت ذمّ نمود ، و عذر آوردن آنها به لغزش افكندن شيطان و عفو خدا محلّ شكّ بود و لذا خداوند جواب را با تأكيداتى بيان فرمود و گفت : همانا ( مسلما ) آن كسانى كه به شما پشت كردند .
يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ
: روزى كه جمع مؤمنين و جمع مشركين در جنگ احد ، با هم به مقابله پرداختند .
إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ
: شيطان خواستار لغزش آنها شد يا آنها را به لغزش افكند .
بِبَعْضِ ما كَسَبُوا
: به سبب بعضى گناهان گذشتهاى كه كسب كردهاند . برخى گفتهاند : مقصود مخالفت كردن آنها با قول پيامبر است كه مراكزشان را خالى كرده و ترك گفتند : بعضى گفتهاند : بعضى از گناهانشان را كه كسب كرده بودند يادآورى كردند ، لذا به جهاد رفتن را دوست نداشتند چون مىترسيدند قبل از توبه كشته شوند .
اين هر دو گفتار منافات دارد با آنچه كه در خارج واقع شد و آن فرار همه از جنگ بود ، و اينكه بيشتر فراركنندهها منافقين بودند كه از