ترجمه :
( 3 / 152 )
و به حقيقت ، صدق وعدهء خدا را كه شما را بر دشمنان غالب گرداند ، آنگاه دريافتيد كه غالب شديد و به فرمان خدا كافران را به خاك هلاك افكنديد و هميشه بر دشمن غالب بوديد تا وقتى كه در كار جنگ احد سستى كرده اختلاف انگيختيد و نافرمانى حكم پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله نموديد پس از آنكه هر چه آرزوى شما بود به آن رسيديد ، منتها برخى براى دنيا و برخى براى آخرت مىكوشيديد . سپس از پيشرفت و غلبه شما را بازداشت تا شما را بيازمايد و خدا از تقصير شما درگذشت ، زيرا ايزد را با اهل ايمان عنايت و رحمت است .
تفسير :
وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ
: صدق وعدهء خدا را در مورد خود دريافتيد و آن وعده ، اين گفته خداست كه :
بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ
يا اين قول خدا
وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ
يا اين گفته خدا
بَلِ اللَّهُ مَوْلاكُمْ وَ هُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ
كه از باب كنايه گفته شده بود ، يا قول خدا :
سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ
يا به سبب قول پيامبرش به اصحاب عبد اللّه بن جبير كه از اينجا تكان نخوريد و مادام كه شما در جاى خود ثابت هستيد پيروزى و غلبه با ماست .
و صدق وعدهء پيامبر ثابت شد در آن هنگام كه شما پيروز و غالب بوديد تا هنگامى كه مخالفت امر رسول نمىكرديد ، آن وقت كه رسول خدا دستور داده بود كه اصحاب عبد اللّه بن جبير در مراكز خود باقى بمانند .
إِذْ تَحُسُّونَهُمْ
: هنگامى كه آنها را مىكشيد « تحسّون » از « حسّ » است به معنى كشتن ، يا حيله ، يا درماندگى و استيصال .
بِإِذْنِهِ
: به اذن او يعنى ترخيص و اباحهء خدا تكوينا ، و بر زبان پيامبرش از جهت تكليف انجام مىشود .
حَتَّى إِذا فَشِلْتُمْ
: تا اينكه از جهاد و ثابت ماندن در مركزهايتان