على ( ع ) است « 1 » و از اخبار ظاهر مىشود كه آيه كنايه از چيزى است كه منافقين بعد از رسول خدا پديد آوردند و آن اين بود كه از على ( ع ) برگشتند و وصيّت پيامبر را در حقّ على ( ع ) ترك كردند .
در حديثى نقل از على ( ع ) آمده است : تا اينكه خداوند پيامبرش را فرا خواند و به سوى خودش بالا برد و بعد از او چنان با سرعت و مانند لحظهاى از خواب يا جرقهاى از برق به عقب برگشتند و بر همه چيز پشت كردند ، و خونها را طلب كردند ، و كتيبهء لشكر را ظاهر نمودند ، و دروازه را خراب كردند ، و شهرها را ويران نمودند و آثار رسول خدا را تغيير دادند و از احكام او رو گردان شدند ، و از انوار او دور شدند ، آن را كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله جانشين قرار داده بود براى او همانند انتخاب كردند . « 2 » از امام باقر ( ع ) است كه فرمود كه بعد از رسول خدا مردم برگشتند ، جز سه نفر ، گفته شد : آن سه نفر چه كسانى هستند ؟ فرمود : مقداد ، أبو ذر ، و سلمان فارسى .
مردمانى نيز پس از اندكى فهميدند ، ( پس فرمود ) : اينان كسانى هستند كه آسياب با آنها مىچرخد ( منظور آن است كه مديريّت جامعه و رياست آن را دارند ) ، و از بيعت ابا كردند تا اينكه امير المؤمنين را آوردند ( به خلافت برگزيدند ) درحالىكه حضرت از اين كار اكراه داشت و با او بيعت كردند . و اين قول خداست :
وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ . . .
تا آخر آيه « 3 » و از امام صادق ( ع ) روايت شده است كه دربارهء مرگ نبىّ ( ص ) و كشته شدن او فرمود : آيا مىدانيد كه نبىّ ( ص ) مرد يا كشته شد ، خداى تعالى مىفرمايد :
أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ . . .
« 4 » تا آخر
هامش
( 1 ) صافى : ج 1 ، ص 358 .
( 2 ) صافى : ج 1 ، ص 359 .
( 3 ) برهان : ج 1 ، ص 319 .
( 4 ) عياشى : ج 1 ، ص 200 ، ح 152 .