باشد يا تزويج يا ملك يمين و ما قبلا به اين مطلب اشاره كرديم كه در بعضى از اين امور اختلاف است .
فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ
يعنى به آخرين مدّت عدّه رسيدند يعنى عدّه كه منقضى گشت ،
فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ
اى اوليا ، يا ازواج ، يا اوليا و ازواج همگى ، شما را باكى نيست
فِيما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ
در آنچه كه از نيكى مانند نكاح و اجابت خواستگارها مىخواهند انجام دهند و شما متعرض آنان نشويد .
وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
پس از خدا بترسيد و زنان را بعد از گذشتن عدّه از تزويج منع نكنيد چون خدا به آنچه مىكنيد دانا و آگاه است . و چون خداى تعالى به سبب خواستگارى و نكاح گناه را نفى نمود . البته آن را مشروط به پايان يافتن عدّه نمود ، از مفهوم مخالف ، اين توهّم پيش مىآيد كه قبل از پايان يافتن عدّه بر مردانى كه ذكر شد گناه و ايراد ثابت است ، در حالى كه اين ايراد واقع نمىشود مگر به سبب گناه زنان كه در معرض خواستگارها قرار گرفتهاند ، و گناه كردن زنان مستلزم گناه خواستگاران نيز هست ، پس اين توهّم را اينگونه رفع كرد كه فرمود :
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 235 ]
وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّساءِ أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ وَ لكِنْ لا تُواعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلاَّ أَنْ تَقُولُوا قَوْلاً مَعْرُوفاً وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتابُ أَجَلَهُ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي أَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ ( 235 )
ترجمه :
( 2 / 235 )
باكى نيست بر شما كه به خواستگارى آن زنان برآييد يا نيّت ازدواج را داشته باشيد بدون هيچ اظهار نظر . خداوند مىداند كه از اين پس از دل بر زبان خواهيد آورد و ليكن با آنها پنهان قرار و پيمانى مگذاريد مگر آنكه سخنى به ميزان شرع گوئيد ولى عزم عقد و ازدواج نكنيد تا زمان عدّهء آنها به پايان رسد و بدانيد كه خدا از نيّات درونى شما