چون طلاق و جدائى مبغوض خداوند تعالى است ، و وصال و الفت محبوب خداست ، سوّم تبرئه رحم از حمل ( يعنى باردار نبودن ) ، چهارم مراعات دلبستگى و علاقه دل زن به مرد و قطع اين علاقه ، كه عدّه گرفتن سه ماه بعد از طلاق آتش محبّت زن را خاموش مىكند ، و آتش زنى كه شوهرش مرده خاموش نمىشود مگر در چهار ماه و ده روز ، چنان كه در خبر است « 1 » ، پنجم مراعات صبر و طاقت زن از جماع كه زن مىتواند چهار ماه صبر كند و لذا در قسم و ايلاء نيز به همين مقدار مقرّر شده است و اين نيز در خبر ذكر شده است « 2 » .
و در بعضى از اين موارد كه گفتيم گاهى اختلاف است . مثلا مطلّقه كه دخول به آن نشده است ، و مطلّقه يائسه عدّه ندارند ، و كنيز و متعه در مورد طلاق با انقضاى مدّت ( در متعه ) و يا بذل مدّت ( در متعه ) مدتى به اندازه نصف زن آزاد در نكاح دائم عدّه مىگيرند و در مورد وفات به اندازه زن آزاد دائم عدّه مىگيرند ( قولى خلاف نيز هست ) و آنهائى كه قاعده مىشوند بايد بعد از پاك شدن عدّه نگه دارند و صاحبان ماهها « 3 » عدّهشان با ماهها است . بعد از اين كه قبل از طلاق سه ماه به انتظار قاعده شدن به سر برده باشند . امّا كسى كه شوهرش غائب بوده ( طلاق غائب ) از زمان طلاق بايد عدّه نگه دارد . و اگر خبر وفات شنيد از موقع وصول خبر بايد عدّه نگه دارد .
از امام باقر ( ع ) روايت شده است كه فرمود « 4 » : همهء نكاحها چنين است كه هرگاه زوج بميرد بر زن است كه چهار ماه و ده روز عدّه بگيرد آزاد باشد يا كنيز ، و نكاح بر هر وجهى كه صورت گرفته باشد چه متعه
هامش
( 1 ) صافى : ج 1 ، ص 242 .
( 2 ) صافى : ج 1 ، ص 242 .
( 3 ) ظاهرا مربوط به كسى است كه هر سه ماه يكبار عادت مىشود و سه طهر و يك طهر قبل از طلاق جمعا 12 ماه مىشود .
( 4 ) نور الثّقلين : ج 1 / ص 192 / ح 900