بر آن فطرت قرار داده است كه از آن به ولايت تكوينى تعبير مىشود كه همان كتاب تكوينى الهى است ، و كتاب تدوينى ظهور و بيان آن است .
وَ حَبْلٍ مِنَ النَّاسِ
: و آن اتّصال به نبىّ صلّى اللّه عليه و آله است با بيعت عامّ ، يا اتّصال به ولىّ ( ع ) با بيعت خاصّ ولوى كه از آن به ولايت تكليفى تعبير مىشود .
به امام صادق ( ع ) نسبت داده شده است كه فرمود : ريسمان از طرف خدا ، كتاب خداست و ريسمان از طرف مردم علىّ بن ابى طالب است . « 1 »
وَ باءُو
: يعنى به آخرت بر مىگردند و تعبير به ماضى به جهت هم شكلى با افعال گذشته و آينده و محقّق الوقوع بودن آن است .
بِغَضَبٍ
: يعنى غضب بزرگ .
مِنَ اللَّهِ وَ ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ
: مسكنت مشتقّ جعلى از مسكين است ، و آن كسى است كه فقر و تنگدستى او را از حركت در معاش ساكن كرده باشد و حال مسكين بدتر از فقير است ، چون فقير كسى است كه چيزى ندارد كه كفايت مخارجش را بكند . و اين اوصاف در مورد يهود از زمان نبىّ صلّى اللّه عليه و آله تا زمان ما در جميع شهرها جريان دارد ، زيرا كمتر يهودى پيدا مىشود كه ذليل و خوار نباشد . « 2 » و اين آيات در مورد اهل كتاب نازل شده ولى كنايه از امّت است كه از علىّ ( ع ) اعراض كردند .
ذلِكَ
: يعنى آنچه كه ذكر شد از ذلّت و مسكنت و برگشت به آخرت با غضب بزرگ الهى همراه است .
بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ
: آيات تدوينى و احكام الهى كه در كتاب و شرايع آنان بود ، و آيات تكوينى از محمّد صلّى اللّه عليه و آله و علىّ ( ع ) و
هامش
( 1 ) برهان : ج 1 ، ص 309 .
( 2 ) مراد خوارى مادّى نيست زيرا يهود در عصر حاضر در كمال ثروت و قدرت هستند ( مترجم ) .