كردند كه براى اصلاح بشر ، مردم را به نيكوكارى وادار كنند و از بدكارى بازدارند و ايمان به خدا آرند و اگر همهء اهل كتاب ايمان مىآوردند در عالم براى آنان چيزى بهتر از آن نبود ليكن بعضى از آنها با ايمان و بيشتر فاسق و بدكارند .
تفسير :
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ
: جمله استينافيه و جواب سؤال مقدّر است ، گويا كه گفته شده : سفيد رويان چه كسانى هستند ؟ پس فرمود : شما هستيد بهترين امّت تا اشاره به وصف ديگرى نيز براى آنها شود ، و لفظ « كان » براى محض تأكيد است و دلالت بر زمان ندارد ، يا اينكه مقصود اين است كه شما در نشئههاى سابق بهترين امّت بوديد .
أُخْرِجَتْ
: يعنى از عدم به وجود آمده ، يا از عوالم بالا و پردههاى غيبى به عالم شهادت خارج شده است .
لِلنَّاسِ
: براى بهرهمندى مردم .
تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ
: كه به امور پسنديده فرمان مىدهيد ، عبارت جواب سؤال مقدّر يا صفت يا حال يا خبر بعد از خبر است . و به هر تقدير مقصود تعليل بهترين امّت بودن آنهاست ، و ممكن است جمله استينافيه باشد براى قصد مدح .
وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ
: و از ناپسندها بازمىداريد ، از آنجا كه مخاطبين اين جمله ائمّهء معصومين ( ع ) است چنان كه از آنان به طرق بسيار و الفاظ موافق و مختلف روايت شده است « 1 » و اينان از اول تشخيص و اوان طفوليّتشان معصوم بودهاند و قوا و لشگريانشان را فطرتا امر به معروف و نهى از منكر مىكردند تا زمانى كه به حسب ظاهر ، به آنها تكليف تعلّق گرفت و وقت بيعت و دخول آنان در ايمان شد ، سپس به اقتضاى عصمت و ظهور ولايت ، امركننده و نهىكنندهء اهل مملكتشان
هامش
( 1 ) عياشى : ج 1 ، ص 195 ، ح 128 .