روحانى آفريده شده ، از باب اينكه ربّ النوع قبل از همهء مخلوقات ، خلق شده است . لذا خداوند حكم آن قلب را بر كعبه جارى ساخته است ، و فرموده است :
أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ
بعضى گفتهاند :
اوّلين نقطهاى كه از بدن انسان آفريده شده كبد است ، چون كبد محل رويش نفس نباتى است ، و بدن انسان در مرحلهء اوّل احتياج به قواى نباتى ندارد ، ولى اينان غفلت كردهاند از اينكه از اوّل استقرار جنين در رحم به صورت ضعيف از همهء قواى نباتى كه براى نفس مادر است استفاده مىكند ، و جنين از همان ابتداى استقرارش در رحم به سبب تدبير نفس نباتى كه در مادر است تغذيه و نموّ مىكند ، و تصوير اعضا نيز جز با كمك نفس مادر محقّق نمىشود ، چه نفس مادر حريص است كه مانند خود را ايجاد نمايد و بر بقاى آن حريص است و اين كمك نفس مادر متصوّر نمىشود مگر آنجا كه آنچه از او به ظهور مىپيوندد مثل خودش باشد ، نه مظهر سربازان و لشكريان وجودش و آن جز قلب نيست . و چون قلب قبل از تنزّل و پايين آمدنش به زمين عالم صغير مانند مرواريد سفيد بود او بعد از تنزّل و پايين آمدن و اختلاط با اهل عالم صغير رنگارنگ گشت ، و گسترش زمين عالم صغير از زير آن شد ، و از حيث گوشت صنوبرى بودن از حيث روحانيّتش در وسط اين عالم قرار گرفت ، زيرا نسبت آن به جميع اجزاى بدن مساوى است ، و مولد و محل تولّد ولايت قرار گرفت ، و مورد توجّه جميع اهل عالم صغير در مقاصد و مناسكشان شد ، و محلّ امن كسانى كه داخل در آنجا يا حريم آنجا شدند ، گرديد و نسبت به امور اهل مملكتش قيام نمود و مقوّم آنها گشت ، و بركت و روزىدهنده از جميع ميوهها شد براى كسانى كه از اهل آن مملكت باشند يا نباشند . و مرجع مردم قرار گرفت . و در مملكت خود اصل جميع قريهها گرديد ، و بر همه لازم شد كه بسوى آن رجوع كنند و لباس انانيّت را نزد آن از تن بر كنند ، و دور آن طواف كرده و نزد آن