چنان كه اشاره شد .
وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ
: دربارهء حمل معنى و مصدر بر ذات ، بارها گفتيم و توجيه نموديم ، كه علّت هدايت مكّه يا به اين است كه وجود آن سبب هيجان و تحريك نفوس به توجّه به آن و رفتن بسوى آن است ، يا به اين است كه سبب نزديكى زائرين خانهء خدا به خداى تعالى است ، يا به اين جهت است كه مكّه از زمان ابراهيم ( ع ) يا از زمان آدم ( ع ) قبله و پرستشگاه بوده است يا داراى آيات و نشانههايى است كه دلالت بر بزرگداشت خدا مىكند و نيز دلالت بر اين مىكند كه آنجا در حمايت خداى تعالى است ، و دلالت بر صدق انبيا دارد كه مأمور به تنظيم خانهء خدا و طواف دور آن و عبادت و انجام مناسك در آنجا بودند ، و صدق انبيا در اين مورد دلالت بر صدق رسالت آنها دارد ، و صدق رسالت آنان جز با اقرار به مبدأ و معاد و توحيد مبدأ و توحيد عبادت محقّق نمىشود .
و آيات و نشانهها عبارتند از نابودى كسانى كه قصد خراب كردن كعبه را داشتند مانند ابرهه صاحب فيل و لشگريانش ، و مانند شيوع مرگ در بين قبيلههايى كه حجر الاسود را برده بودند تا جايى كه دوباره آن را به جاى خود برگرداندند ، و مانند گفتن حجر الاسود هنگام احتجاج محمّد حنفيّه با على بن الحسين ( ع ) و مانند پرواز نكردن پرندگان از محاذات كعبه ، و همچنين خانهء خدا داراى آيات و نشانههايى از آثار انبيا و معجزههاى آنهاست كه باقى و جاويد است ، مانند مقام ابراهيم كه فرو رفتن پا در سنگ سخت نشانه و آيتى است كه دلالت مىكند بر اينكه صاحب آن داراى نيروى الهى است كه از طاقت بشر خارج است ، و همچنين خانهء خدا و آن نشانهها و آيات در طول قرنها محفوظ مانده و از بين نرفته است با اينكه دشمنانش زياد بودند و در صدد محو آن آثار بودند ، و روى همين اصل است كه آثار و نشانهها ، باقى و جاويد هستند .