قبلى « فاء » نياورد ؛ اينكه آن جمله به تأكيد و بسط و تغليظ و تشديد سزاوارتر بود ، زيرا مرتدّى كه كفرش فزونى يافته چون عقاب و شدّت عذابش واضح است گوئى كه عذاب او از مسلّمات است ديگر احتياج به تأكيد و تغليظ و بسط نيست ، لذا در آنجا به ذكر عدم قبول توبه و گمراه بودن آنها اكتفا نمود ، بدون آنكه از عذاب و چگونگى عقاب ذكرى به ميان آورد به خلاف جملهء قبلى و بعدى ، به همين جهت و به جهت اينكه گمراهى از اوصاف آنهاست نه بيان عقاب آنها در قول خدا :
وَ أُولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ
حرف عطف آورد به خلاف جملهء قبلى
أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ . . .
تا آخر آيه و به خلاف جملهء بعدى :
أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
.
آوردن حرف عطف اشاره به اين است كه ما بعد حرف عطف معطوف است و از اوصاف معلوم آنها شمرده مىشود ، و مقام ، مقام سؤال نيست تا جواب سؤال مقدّر قرار داده شود بخلاف دو فقره آخر .
جزء چهارم
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 92 ]
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ( 92 )
ترجمه :
( 3 / 92 )
شما هرگز به مقام نيكوكاران نمىرسيد مگر از آنچه دوست مىداريد در راه خدا انفاق كنيد . و هر چه انفاق كنيد محقّقا خدا بر آن آگاه است .
تفسير :
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ
: اين جمله از نظر لفظ و معنى از ما قبلش منقطع است ، يا جواب سؤالى است كه از ما قبلش ناشى مىشود ، گويا پس از آنكه اقسام چهارگانهء منحرفين و مرتدّين و كافرين را ذكر نمود و مسائلى