داخل در آن گشته چون اسلامش مانند ذاتيّات است ، مادام كه فطرت را قطع نكند ، كم اتّفاق مىافتد كه از اسلام خارج شود . و كسى كه بر كفر زاده شده و بر آن نشو و نما نموده و داخل اسلام گشته است ، چون اسلامش مانند عرضيّات است زياد اتّفاق مىافتد كه از اسلام خارج شود بدون آنكه فطرت را ابطال نمايد . و در اين صورت ما احتياج به اين تكلّف نداريم كه بگوئيم توبهء مرتدّ فطرى باطنا قبول مىشود و در ظاهر قبول نمىشود .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 86 ]
كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ( 86 )
ترجمه :
( 3 / 86 )
چگونه خداوند گروهى را كه از راه عناد و سركشى بعد از ايمان به خدا و گواهى دادن به راستى رسول و بعد از ادلّه روشن باز كافر شدند ، به راه راست هدايت كند ، خداوند هرگز گروه ستمكاران را يارى نخواهد كرد .
تفسير :
كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ
: اشاره به مرتدّ ملّى است ، يعنى خداوند او را به ايمان هدايت نمىكند ، كه اسلام ، طريق ايمان و راهنما بسوى آن يا بسوى آخرت و جنان است .
قَوْماً كَفَرُوا
: قومى كه به خدا يا به رسول يا به احكامى كه رسول آورده است يا به قول او در حقّ خليفه و جانشينش كافر شدند .
بَعْدَ إِيمانِهِمْ
: بعد از ايمانشان ، چه ايمان عامّ با بيعت عامّ يا ايمان خاصّ با بيعت خاصّ .
وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ
: و شهادت دادند كه رسول خدا حقّ است ، مصدر ، يا عطف بر « كفروا » است ، يا حال بتقدير لفظ « قد » است .
وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ
: با معجزات يا دليلهاى روشن كه بر حقّ بودن