اگر مؤمن بدانستى كه بت چيست * يقين كردى كه دين ، در بتپرستى است
وَ لكِنْ
امّا مىگويد :
كُونُوا رَبَّانِيِّينَ
« ربّانيّين » منسوب به ربّ است با زياد شدن الف و نون ، و اين زيادى دلالت مىكند بر مبالغه در نسبت به ربّ ، و آن كسى است كه هميشه منتسب به ربّ است ، كه در مظاهر ، جز ربّ كسى را نبيند و خصوصا در مظاهر فانى از قبيل خود وجودى . زيرا در اين صورت ديگر دعوتكننده ، خودى ندارد تا اينكه دعوت به خودش باشد ، پس نبىّ صلّى اللّه عليه و آله مىگويد از حجاب انانيّت خود خارج شويد تا خدا را در همهء مظاهر ببينيد .
بِما كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتابَ
اگر « تعلّمون » ( با لام مشدّد ) باشد ، يعنى كتاب را آموزش مىدهيد و درس مىگوئيد ، تا اينكه به خاطر آموزش به امثال خود ، از جملهء ربّانيّون باشيد .
وَ بِما كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ
اگر « تدرسون » با تخفيف راء ( نداشتن تشديد ) باشد ، به معنى آن است كه شما كتاب را مىخوانيد ، زيرا اشتغال به كتب آسمانى و تدبّر در شرايع الهى و تذكّر آن ، شما را تدريجا از تاريكىهاى انانيّت خارج و در نور ظهور عبوديّت و بروز ربوبيّت داخل مىكند . « تعلمون » با تخفيف لام ، و « تدرّسون » ( از باب تفعيل ) و « تدرسون » نيز ( از باب افعال ) خوانده شده است .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 80 ]
وَ لا يَأْمُرَكُمْ أَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلائِكَةَ وَ النَّبِيِّينَ أَرْباباً أَ يَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ( 80 )
ترجمه :
( 3 / 80 )
هرگز خدا به شما امر نكند كه فرشتگان و پيامبران را ، خدايان خود گيريد ، چگونه ممكن است شما را به كفر خواند ، پس از آنكه به خداى يگانه اسلام آورده باشيد ؟