ترجمه :
( 3 / 65 )
اى اهل كتاب چرا در آيين ابراهيم با يكديگر مجادله مىكنيد در صورتى كه تورات و انجيل شما بعد از او نازل شده است ، آيا تعقّل نمىكنيد .
تفسير :
يا أَهْلَ الْكِتابِ
ندا ، از محمّد و امت اوست به اهل كتاب بر سبيل شادمانى . و ما بعد اين جمله نيز از كلام محمّد و امت او مىباشد يا اينكه جمله استينافيه و كلام از خداى تعالى است ، يا خداوند اهل كتاب را ندا مىكند . و به هر حال آوردن ادات ندا و بعيد دلالت مىكند بر كمال غفلت اهل كتاب و احتياج آنها به نداى بعيد .
لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْراهِيمَ
يعنى چرا جدل و محاجّه مىكنيد در شريعت و ملّت ابراهيم و اينكه ابراهيم بر چه دينى بوده است بنا بر آنچه كه گفته شده كه دانشمندان يهود و نصاراى نجران نزد رسول خدا جمع شدند و دربارهء ابراهيم نزاع مىكردند . پس يهود مىگفت ابراهيم يهودى بود و نصارى مىگفتند نصرانى بود ، پس خداوند اين آيه را نازل فرمود « 1 » .
وَ ما أُنْزِلَتِ
التَّوْراةُ وَ الْإِنْجِيلُ إِلَّا مِنْ بَعْدِهِ
يعنى ملّت يهود و شريعتش از تورات بود و شريعت نصارى هم از انجيل بود ، و تورات تقريبا هزار سال بعد از ابراهيم نازل شده و انجيل دو هزار سال بعد او نازل شده است .
أَ فَلا تَعْقِلُونَ
آيا انديشه نمىكنيد كه ادّعاى شما ادّعايى است كه دليل بطلان آن با خودش است ، و مثل آن را عاقل ادّعا نمىكند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 66 ]
ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ حاجَجْتُمْ فِيما لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاجُّونَ فِيما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ( 66 )
هامش
( 1 ) صافى : ج 1 / ص 320